§ 32. Індыя (падручнік)

§ 32. Індыя

 

1. Здабыцця Індыяй незалежнасці

            У складзе Брытанскай імпэрыі Індыяўяўляла сабой цэласную тэрыторыю, якой правілаў віцэ-кароль. Насельніцтва яе быломногоэтническим і да таго ж розных веравызнанняў. Найбуйнейшымі рэлігійнымігрупамі былі індуісты і мусульмане. Не было і адміністратыўнай еднасьці.Паўвостраў Індастан быў падзелены на правінцыі, акругі, княства. Усё гэтаперашкаджала згуртаванню насельніцтва.

            Лідэры дзвюх асноўных абшчын - індуісцкайНацыянальны кангрэс і Мусульманская ліга спачатку разам выступалі супрацькаланіяльнай залежнасці, дзякуючы чаму Індыя атрымала статус дамініёна.

            Між тым высветлілася, штоМусульманская ліга імкнецца не толькі незалежнасці, але і адукацыі асобнай мусульманскайдзяржавы, у якім бы мусульмане мелі надзейныя гарантыі свайго развіцця. У гэтымяны знайшлі падтрымку з боку мэтраполіі.

            Паміж двума рэлігійнымі групамі і іхлідэрамі не было ўзаемаразумення. Калі Мусульманская ліга згадзілася прыняцьудзел у Часавым урадзе, ідэю якога вылучылі ангельцы, то на гэта не пайшоўНацыянальны кангрэс. І, наадварот, калі па ініцыятыве Нацыянальнага кангрэсабылі скліканы устаноўчы сход, то Мусульманская ліга байкатавала выбары ў іх.Між індуісты і мусульманамі час ад часу ўспыхвалі сутычкі, спыніць якія,на думку палітыкаў у Англіі і ў самой Індыі, можна было толькі тэрытарыяльнараз'яднае тыя, што ваявалі боку.

            У жніўні 1947 г. Індыя былападзелена на дзве дзяржавы - Індыйскі Саюз і Пакістан. Індыйскі Саюзахопліваў большую частку паўвострава. У Пакістан адышлі правінцыі на захад іўсход ад Індыі, тым самым апынуліся тэрытарыяльна раз'яднанымі.

            Адукацыі дзвюх дзяржаў не спынілатрагедыі Індастана. Пачаўся абмен насельніцтвам паміж дзвюма дзяржавамі. Перасяленнесуправаджалася масавымі забойствамі як з адной, так і з другога боку. Уўзаемнай разні загінула каля 100 тыс. чалавек. Толькі жорсткая пазіцыяМахатмы Гандзі, які абвясціў галадоўку да таго часу пакуль не спыніццаразня, а затым яго забойства адным з індускага фанатыкаў спыніла праліцьцякрыві.

 

2. Развіццё Рэспублікі Індыя ў 50-80-я гады ХХ ст.

            Першыя крокі сваёй існаванняРэспубліка Індыя пачатку па аграрнай рэформы. У памешчыкаў было канфіскавана туючастка іх земляў, якую яны здавалі ў арэнду (прыкладна 60% валадарстваў). Гэтуюзямля была перададзена самім арандатарам. З новых гаспадарак за прадстаўленую зямлюдзяржава атрымлівала падаткі і з гэтых сродкаў разлічвалася з памешчыкамі. Украіне паўстаў новы клас дробных сялян-землеўладальнікаў.

            Джавахарлал Неру, які ўзначальваўўрад, знаходзіўся пад значным уплывам сацыяльных ідэй. Ён дамагаўся пашырэннядзяржаўнага сектара ў прамысловасці, планавай развіцця эканомікі. Дзяржаўнысектар ствараўся ў тых галінах, якія мелі патрэбу велізарных укладанняў, якіябылі не ў стане зрабіць асобныя прыватныя ўласнікі (у чорнай і каляровайметалургіі, машынабудаванні, нафтаперапрацоўцы, хімічнай прамысловасці,энергетыцы). Адначасова не аказваўся перашкод развіцця прыватнага прадпрымальніцтва.

            З цяжкасцю вырашаласянацыянальнае пытанне. Тэрыторыя Індыі населеная многімі народамі, якія адрозніваюццакультурай, мовай, рэлігіяй. Пасля абвяшчэння незалежнасці краіны яны пачаліадукацыі адміністрацыйных адзінак. У 1956 г. з'явілася 14 новых штатаў і6 тэрыторый, якія кіруюцца з цэнтра. Аднак і пасля гэтага працягвалася барацьбаасобных нацыянальных груп за тое, каб мець свой уласны штат.

Акрамя таго, уІндыі не было дасягнута агульнай згоды па пытанні аб дзяржаўным мове. Такіпрапаноўвалася мова хіндзі. Супраць выступілі некаторыя штаты, якія бачылі ў гэтым дыскрымінацыюіншых народаў. Калі ж гучалі прапановы пакінуць дзяржаўным мова англійская, згэтым не пагаджаліся нацыянальна-патрыятычныя сілы. Паглыбіліся супярэчнасці і паміжасобнымі кастамі. Вышэйшыя касты змагаліся паміж сабой за ўладу. Ніжэйшыя кастыдамагаліся для сябе больш правоў.

 

Схема: Асаблівасці развіцця Індыі

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


            Курс Неру выклікаў апазіцыю з бокутых сілаў, якія адстойвалі свабодны рынак, прыватную ўласнасць і пазапланавуюэканоміку, а таксама выступалі супраць палітыкі нейтралітэту і за саюз з Захадам.Неру з асаблівымі сімпатыямі ставіўся да Савецкага Саюзу. Палажэнне Неруўскладнілася ў 1962 г., калі Кітай выказаў прэтэнзіі на некаторыя індыйскіятэрыторыі і захапіў іхніх. Апазіцыйныя партыі абвінавацілі Неру ў тым, што ён незмог даць рашучы адпор агрэсару праз ідэйную блізкасць з ім. Адначасоваапынуўся раскол у Індыйскім нацыянальным кангрэсе. Адна частка патрабавала яшчэбольшага ўкаранення сацыялістычных метадаў у эканоміцы. Іншая, наадварот,крытыкавала Неру за сацыялістычныя эксперыменты. Крызіс у партыі зацягнулася. Уразгар дыскусій 27 мая 1964 Неру памёр.

            Пасля яго смерці ў сярэдзіне 60-хгадоў у краіне пачалася доўгая эканамічны крызіс. Выявілася безгрунтоўнасцьўтрымліваць за кошт бюджэту такі вялікі дзяржаўны сектар, як ягозапланаваў Неру. Правядзенне аграрнай рэформы не падвысіла прадукцыйнасць працыновых гаспадароў. Затое на землях, якія засталіся ў памешчыкаў і заможных сялян,яна расла.

            Ісці на радыкальную аграрную рэформу зліквідацыяй традыцыйнага абшчыннага (грамадскага) жыцці ўрад не жадаў. Гэта бпрывяло да некантралюемага росту таннай працоўнай сілы у гарадах, якія незмаглі паглынуць новапрыбылых. Ўспыхнула б сацыяльнае напружанне, якое магловыліцца ў некіравальныя дзеянні натоўпу. Таксама значна упаў бы жыццёвы ўзровень.Абвастрыліся палітычныя, нацыянальныя праблемы.

            Крызіс прымусіў Індыйскі кангрэсперагледзець сваю палітыку. Больш увагі стала надавацца прыватнаму сектару ўпрамысловасці. Замест пяцігадовых планаў распрацоўваліся летнія. У сельскайгаспадарцы рэсурсы сталі вылучацца выбарча - найбольш развітымаграрных рэгіёнах і пераважна моцным гаспадаркам.

 

Цікава ведаць

Прэм'ер-міністры Індыі

Прэм'ер-міністры

Гады  знаходжання ва ўладзе

Партыйная  прыналежнасць

Дж. Неру

1947-1964

Індыйскі нацыянальны кангрэс (ІНК)

Л. Б. Шастри

1964-1966

ІНК

Індзіра Гандзі

1966-1977

ІНК

М. Дессау

1977-1979

Джаната партыя (Народная партыя)

Ч. Сінгх

1979-1980

Лок-дэль

Індзіра Гандзі

1980-1984

ІНК (Індзіры)

Раджыў Гандзі

1984-1989

ІНК (І)

В. П. Сінгх

1989-1991

Нацыянальны фронт

Н. Рао

1991-1996

ІНК (І)

А. Б. Ваджпаи

1996

Бхарата джаната партыя

Х.Д.Дева-ГАУС

1996-1997

Аб'яднаны фронт

І. К. Гуджрала

1997-1998

Аб'яднаны фронт

А. Б. Ваджпаи

1998-

Бхарата джаната партыя

 

            Новым прэм'ер-міністрам стаў ЛалБахадур Шастри. Сярод вострых праблем, з якімі ён адразу сутыкнуўся, быланацыянальная. У кожным штаце пражывалі прадстаўнікі некалькіх нацыянальнасцяў.Шматлікія выкарыстоўвалі сваё перавага ў сваю карысць. Нацыянальныяменшасці не жадалі мірыцца з дыскрымінацыяй. Пачаліся сутыкненні на нацыянальнайглебе. Не ўдавалася вырашыць пытанне адзінай дзяржаўнай мовы. Англійскаязаставалася другі, акрамя хіндзі, афіцыйным мовай у рэспубліцы. У тых штатах, дзене размаўлялі хіндзі, трэцім афіцыйнай мовай абвяшчалі яшчэ і мясцовую.Працягвалася супрацьстаянне паміж індусамі і мусульманамі, асабліва ў штаце Джаму іКашмір. У 1961, 1963, 1964 і 1967 гг яно вылілася ў сутыкненні з пагромаміі забойствамі.

            Акрамя таго, Кашмір быў чыннікамканфлікту паміж Індыяй і Пакістанам. Калі ўтвараліся гэтыя дзве дзяржавы, аднотраціну Кашміра адышла да Пакістану, астатнія - у Індыю. Абедзвепрэтэндавалі на валоданне ўсёй тэрыторыяй. У 1965 г. на гэтай глебеуспыхнуў канфлікт, які ледзь не перарос ў сапраўдную вайну. Дапамагло ўмяшаннеСССР, які не хацеў мець ваеннага агменю паблізу сваіх граніц. Наперамовах у Ташкенце ў пачатку Студзень 1966 было дамоўлена абспыненне ваенных дзеянняў. Неўзабаве пасля гэтага нечакана памёр Шастри.

 

Інда - пакістанскія войны

Гады

Назва

Прычыны

Вынік

1947-1948

Першая Кашмирская вайна

Барацьба за  стратэгічнае важнае княства Кашмір

1 студзеня  1949 Індыя і Пакістан падпісалі пагадненне аб спыненні агню і  ўстанаўлення дэмаркацыйнай лініі ў Джаму і Кашміры.

1965-1966

Другая  Кашмирская вайна

Адсутнасць  дэмаркацыі межаў у пустэльных раёнах. Аднаўлення барацьбы за Кашмір

Адвод  войскаў на ранейшыя пазіцыі.

Правядзенне  дэмаркацыі межаў (акрамя Кашміра). Падпісанне Дэкларацыі аб непрымяненні  сілы і аднаўлення перамоў.

1971

Барацьба за  незалежнасць Усходняга Пакістана

Крызіс у  адносінах паміж Усходнім і Заходнім Пакістанам. Падтрымка Індыяй бэнгальцы

Абвяшчэнне  незалежнасці Усходняга Пакістана - Народнай Рэспублікі Бангладэш

Канец 90-х  гадоў.

Абвастрэнне  пагранічнага канфлікту ў Кашміры

Актывізацыя  мусульманскіх сепаратыстаў у Кашміры. Сутыкненні на межах

Абвастрэнне  сітуацыі. Перарастання супрацьстаяння ў ядзерным

 

            Пасля яго смерці раскол у ІНКузмацніўся. На чарговым агульным выбарах 1967 г. кожная частка партыі вылучыласвайго кандыдата. Тыя, хто працягваў курс Неру, падтрымлівалі кандыдатуру ягодачкі Індзіры Гандзі.

            На выбарах ІНК хоць і з вялікіміпрацай, але атрымаў большасць месцаў у парламенце. Аднак у параўнанні зпапярэднімі выбарамі ён здаў пазіцыі. Вырас вага іншых партый. Індыяперастала быць краінай з аднапартыйнай праўленнем. Індзіра Гандзі настойліваправодзіла курс свайго бацькі. Улетку 1969 яна нацыяналізаваў 14найбуйнейшых прыватных банкаў, у канцы таго ж года зацвердзіў закон, па якім манаполііможна было ствараць толькі з дазволу ўрада. Яна таксама павялічыла асігнаванні надзяржаўны сектар прамысловасці. Былі нацыяналізаваны імпарт бавоўны.

            У знешняй палітыцы Індзіра Гандзіпрацягнула лінію Неру - нейтралітэт і недалучэння да ваенна-палітычнымблокаў, падтрымка нацыянальна-вызваленчых рухаў, умацаванне адносін з СавецкімСаюзам.

 

Схема: Прынцыпы знешняй палітыкі Індыівырабленыя Дж. Неру

 

 

 

 


Роўнасць і  ўзаемавыгоднасці

Мірнае  суіснавання

Ўзаемная павага тэрытарыяльнай  цэласнасці і суверэнітэту

Узаемны  ненападзе

Узаемнае  неўмяшання ва ўнутраныя справы

 

            Дзякуючы такой палітыцы партыя ІНКперамагла на датэрміновых парламенцкіх выбарах 1971

            Увядзенне сацыялістычныхпрынцыпаў у эканоміцы хоць і спрыяла папулярызацыі Кангрэсу сярод найбеднаганасельніцтва, але ў цэлым прывяло да пагаршэння эканамічнай сітуацыі ў краінеза невысокай эфектыўнасці дзяржаўнага сектара. Акрамя таго, затармазілісязямельная рэформа, прымяненне эфектыўных сельскагаспадарчых тэхналогій.Краіна пакутавала ад нястачы прадуктаў харчавання.

            У 1974 г. апазіцыя пачаткумасавую антыўрадавы кампанію. Экстрэмісцкія элементы з апазіцыі здзяйснялі замахуна чыноўнікаў. Індзіра Гандзі пераканала прэзідэнта Ахмада ўвесці з 26 чэрвеня1975 у краіне надзвычайнае становішча. Дзеянне канстытуцыі было прыпынена,апазіцыйныя арганізацыі забаронена, а 30 тыс. іх актывістаў арыштаваныя.

            У 1975 г. у краіне быў высокіўраджай збожжавых, і кошты на харчы не раслі. Аднавілася раздача зямлісялянам. Індзіра Гандзі вырашыла скарыстацца сітуацыяй і ў 1977 г.абвясціла парламенцкія выбары. Аднак насельніцтва не дараваў ёй надзвычайнагастану і аддало галасы за новаўтвораную джаната партыі (Народная партыю), у якуюўвайшлі апазіцыйныя кангрэса групоўкі.

            Паколькі джаната партыі складаліарганізацыі з процілеглымі платформамі, то ў 1979 г. яна раскалолася інаступнага года Індзіра Гандзі зноў стала прэм'ер-міністрам.

            У 1984 г. паўстаў крызіс у штацеПенджаб, дзе жыве вялікая абшчына мусульман-сикхов. Яны ўжо доўгі часдамагаліся далучэння Пенджаба ў Пакістан. Галоўная святыня сикхов -Залаты храм у Амритсаре - ператварыўся ў зброевы арсенал і штабсэпаратыстаў. Індзіра Гандзі загадала захапіць храм і арыштаваць мяцежнікаў.У адказ група сикхских экстрэмістаў 31 кастрычніка 1984 г. зрабіла на яезамах, у выніку якога Індзіра Гандзі загінула.

            Пасля смерці Індзіры Гандзіпрэм'ер-міністрам стаў яе сын Раджыў Гандзі, які ў той час набыў размяшчэннебольшасці членаў ІНК. Новы ўрад таксама сутыкнуўся з праблемай нацыянальнага ірэлігійнага экстрэмізму. У 1987 г. Раджыў Гандзі накіраваў войскі ў суседнююШры Ланку, дзе экстрэмісцкая арганізацыя народа Таміл - «Тыгрывызвалення Таміл-Ілама »- вяла барацьбу з цэнтральным урадам, спрабуючы падзяліцькраіну. Індыйскія войскі дапамаглі здушыць сепаратыстаў, выклікала даРаджыва Гандзі нянавісць тых Таміл, якія жывуць у Індыі. У 1988 г. зноўвыліўся крызіс у Пенджабе. Як і яго маці, Раджыў Гандзі загадаў захапіцьЗалаты храм, дзе размясціліся сикхские сепаратысты.

            Раджыў Гандзі прыйшлося выконвацьабавязкі прэм'ер-міністра, калі ўсё больш відавочнай станавілася неэфектыўнасцьсацыялістычнага эксперыменту. На таго ж і сам ён сваім ладам жыцця даваўпадставы для незадаволенасці: рэдка кантактаваў з насельнiцтвам, значна павялічыўасабістую ахову, занадта шмат увагі надаваў ўласным камфорту. На фонеэканамічных цяжкасцяў гэта раздражняла індзейцаў.

            Каб даць новы імпульс эканоміцыР. Гандзі пачаў рэформы па лібералізацыі эканамічнага жыцця, якія працягнуліяго пераемнікі.

 

Рост тэмпаў ВУП Індыі ў1950-2002 гг

Гады

У працэнтах  за год

1950-1980 гг

У сярэднiм за перыяд 3,5%

1980-1990 гг

У сярэднім за перыяд 5,4%

1990-2002 гг

У сярэднім за перыяд 5,9%

 

3. Індыя ў 90-я гады ХХ ст. - ПачаткуXXI ст.

            Непапулярнасць прэм'ера асаблівавыявілася падчас выбараў 1989 ІНК не здолеў заваяваць абсалютнуюбольшасць месцаў у парламенце. Урад было сфармавана Нацыянальным фронтам, у якіаб'ядналіся апазіцыйныя кангрэса партыі. Прэм'ер-міністрам стаў лідэр партыіДжаната Пратар Сінгх.

            У 1990 г. ён дамогся рашэнні,па якім 27% працоўных месцаў у дзяржаўным сектары аддаваліся прадстаўнікам"Ніжэйшых" кастаў і плямёнаў. Рашэнне Сінгха выклікала ўрадавы крызіс,паколькі ён паквапіўся на адну з найбольш святы традыцый Індыі - каставыясістэму. Прадстаўнікі "вышэйшых" кастаў лічаць сябе ганебным наватмеркаванне, што "ніжэй" кастаў могуць прадастаўляцца роўныя з імі права. Падціскам абаронцаў каставай сістэмы Сінгх вымушаны быў сысці ў адстаўку. Пасадапрэм'ера перайшла да сацыяліста Чандра Шекхара.

            У 1991 г. пачаласяперадвыбарная кампанія. Найлепшыя шанцы былі ў Індыйскага нацыянальнагакангрэса. Раджыў Гандзі меў усе падставы разлічваць на пасаду прэм'ера, але ўтраўні таго года быў забіты тамільскімі экстрэмістамі падчас сустрэчы звыбаршчыкамі. Новым лідэрам ІНК стаў Нарасимха Рао. Пасля перамогі Кангрэса ёнстаў прэм'ерам.

            Нарасимха Рао адразу ўзяў курс набольш рэалістычную і прагматычную палітыку. Яго эканамічны курс прадугледжваўпрыватызацыю дзяржаўнай сектара эканомiкi, акцыянаванне часткі прадпрыемстваўдзяржаўнага сектара з мэтай павелічэння паступленняў у бюджэт. Асноўнай мэтайўрада быў адыход ад камандна-адміністрацыйных метадаў кіравання,апынуліся неэфектыўнымі. Развіццё канкурэнтаздольнай, інтэграванай у сусветнуюэканомікі.

 

Этапы эканамічнага развіцця Індыі

Перыяды

Стратэгія мадэрнізацыі

1940-1950-я  гады

Пераход  уласнасці былых каланіяльных улад дзяржаве. Фарміраванне дзяржаўнага сектара.  Планавае развіццё дзяржаўнага сектару. Пазбаўленне памешчыкаў правоў збіраць  падаткі з сельскай абшчыны. Прадастаўленне арандатарам права выкупу зямлі

1960-1970-я  гады

Нацыяналізацыя  буйных банкаў, сістэмы аптовага гандлю. Абмежаванне памераў зямельных  валадарстваў. Умацаванне дзяржаўнага сектара (20% прамысловасці). Правядзенне  "Зялёнай рэвалюцыі» - пераход на самазабеспячэнне сельгаспрадукцыяй.

1980-1990-я  гады

Частковая  лібералізацыя знешняга гандлю. Прыцягненне замежных інвестыцый у найноўшыя галіны  вытворчасці. Падтрымка прыватнага прадпрымальніцтва.

Пачатак  XXI ст.

Прыватызацыя  дзяржаўнага сектара. Садзейнічанне развіццю прыватнага бізнесу.

 

            ІНК імкнецца да стварэння адзінайіндыйскай нацыі з роўнымі правамі і магчымасцямі для ўсіх плямёнаў і народаў. Імсупрацьстаяць ўльтраправыя «патрыёты", якія дамагаюцца прадастаўлення індуісцкайцэнтральнага месца ў грамадстве. Вядучай партыяй гэтага спектру з'яўляецца Бхаратаджаната партыя (БДП) Яны абапіраюцца на падтрымку найбеднай і найменшадукаванай часткі насельніцтва, якая ў Індыі налічвае сотні мільёнаў чалавек. Навыбарах 1996 г. БДП, на хвалі абвінавачванняў у карупцыі ІНК і асабістаНарасимха Рао, перамагае. Аднак стварыць стабільны ўрад яна не змагла.Кааліцыйны стала вядучай рысай палітычнага жыцця Індыі. На пазачарговыхвыбарах 1998 г. БДП зноў атрымлівае перамогу. Прэм'ер-міністрам стаўА. Б. Ваджпаи. Ва ўнутранай палітыцы яго ўрад працягнула палітыку папярэднікаў. У1999 пачалася масавая прыватызацыя дзяржаўнага сектара. У знешняйзаняла жорсткую пазіцыю асабліва ў адносінах з Пакістанам. Гонка ўзбраенняў зПакістанам, якая стала ядзернай і ракетнай ператварыла патэнцыйныінда-пакістанскіх канфлікт у самы небяспечны на планеце. Чарговагаабвастрылася Кашмирская праблема, якая за гады існавання забрала жыцці 40тыс. чал. У 1999 г. БДП зноў перамагае на пазачарговых выбарах. У2000-2001 гг разгарэлася новы палітычны крызіс, звязаная з карупцыяй унайвышэйшых эшалонах улады,. Зараз у яе былі замяшаныя лідэры БДП.

            Нягледзячы на комплекс праблем нацяперашні час у Індыі працягваецца стабільны эканамічны рост, атрымаласяперавесці інда-пакістанскай канфлікт у перамоўную плоскасць.

 

Праблемы сучаснай Індыі

·         Нявырашанасць праблемы  межаў з Пакістанам і Кітаем.

·         Ядзернае супрацьстаянне з  Пакістанам.

·         Імклівы рост  насельніцтва.

·         Панаванне  патрыярхальных адносін на вёсцы.

·         Сепаратысцкія руху  (Джаму і Кашмір, Заходняя Бенгалія, Тамилнад, Пенджаб).

·         Забеспячэнне  стабільнасці эканамічнага росту.

 

Вынікі

            Індыя рэалізавала самабытную мадэль мадэрнізацыі,якая апынулася вельмі эфектыўнай. З пункту гледжання грамадска-палітычнага развіцця,Індыя мела унікальныя характарыстыкі. Яшчэ ў каляніяльныя часы былі закладзеныяасновы сістэмы мясцовага самакіравання. Закладзены асновы федэралізму, партыяІНК мела разгалінаваную сістэму па краіне. Усё гэта дазволіла Індыі з момантуздабыцця незалежнасці зацвердзіцца як дэмакратычная дзяржава. Доўгі часіндыйская дэмакратыя мела свае асаблівасці: панаванне ў палітычным жыцці ІНК ісям'і Гандзі.

            У эканамічнай сферы Індыі атрымаласяпазбегнуць шырокамаштабных эксперыментаў, звязаных з радыкальнай ломкайтрадыцыйных асноў. Індыя захавала звычайны ход жыцця, аднак гэта не спыніла яепасоўвання ў бок прагрэсу.

            Развіццё краіны мае і свае праблемы:адносіны з Пакістанам, якія перараслі ў ядзернае супрацьстаянне; імклівы ростнасельнiцтва, што цягне за сабой цэлы шэраг сацыяльна-эканамічных праблем;сепаратысцкія і экстрэмісцкія руху.

18

«Жамчужына» Індыі маўзалейТадж-Махал

 

Пытанні і заданні:

1.    Чаму Брытанская Індыя была падзелена на два дзяржавы? Па якім прынцыпе былоажыццёўлена гэты падзел?

2.    Чаму дзяленне тэрыторыі Брытанскай Індыі прывёў да кровапраліцця?

3.    Вызначце этапы эканамічнага развіцця Індыі і дайце ім характарыстыку.

4.    Што такое курс Неру? Якія наступствы яго рэалізацыі для развіцця краіны?

5.    Чым можна растлумачыць працягваліся знаходжання ва ўладзе ў краіне сям'і Гандзі іІНК?

6.    Як развіваўся інда-пакістанскай канфліктах? На якой аснове магчымапрымірэння двух суседзяў?

7.    Насельніцтва Індыі менш насельніцтва Кітая прыкладна на 250 млн. чал. Чаму колькасцьнасельніцтва не стрымлівае эканамічнае развіццё Кітая, а Індыі - стрымлівае?

8.    Вызначце асноўныя праблемы Індыі на сучасным этапе і дайце імхарактарыстыку.